W pierwszym zdaniu tego wpisu chciałbym zadać każdemu katolikowi pytanie: czy kiedykolwiek zastanawiałeś się jak przed soborem wyglądała spowiedź? Domyślając się odpowiedzi, niewątpliwie poruszywszy czytelnika, jednocześnie go zaintrygowawszy i zainteresowawszy, wklejam rytuał. spowiedzi sprzed soboru.

1.Po dokonaniu rachunku sumienia i wzbudzeniu w sobie żalu za grzechy, przed przystąpieniem do konfesjonału należy odmówić Confiteor.
2.Przystąpiwszy do konfesjonału i prosimy kapłana o błogosławieństwo:
”Pobłogosław mnie, ojcze, bo zgrzeszyłem.”
3.Kapłan błogosławi mówiąc:
”Niech Pan będzie w sercu i ustach twoich, abyś się dobrze wyspowiadał ze swoich grzechów, w imię Ojca (+) i Syna i Ducha Świętego. Amen”
4.Żegnamy się znakiem Krzyża Świętego i mówimy:
”Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus”, kapłan odpowiada: ”Na wieki wieków. Amen.”
5.Mówimy: ”Ostatni raz spowiadałem się ..... Rozgrzeszenie otrzymałem, pokutę odprawiłem, grzechu nie zataiłem. Oskarżam się z następujących grzechów....”
6.Na końcu wyznawania popełnionych grzechów mówimy:
”Więcej grzechów nie pamiętam. Za wszystkie grzechy szczerze żałuję i postanawiam się z nich poprawić. Proszę Boga o przebaczenie, a ciebie, ojcze, o naukę i zbawienną pokutę.”
7.Kapłan upomina, naznacza pokutę, i udziela rozgrzeszenie. Podczas rozgrzeszenia wzbudzamy w sobie akt skruchy.
8.Trzymając rękę podniesioną nad głową penitenta kapłan mówi:
”Dominus noster Iesus Christus te absolvat et ego autoritate ipsius e absolve ab omni vinculoexcommunicationis (suspensionis) et interdicti in quantum possum, et tu indiges”
czyli
”Pan nasz Jezus Chrystus niechaj cię rozgrzeszy, a ja Jego mocą uwalniam cię od wszelkich więzów ekskomuniki (suspensy) i interdyktu według rozciągłości mej władzy i twojej potrzeby”
9.Następnie kapłan mówi czyniąc znak Krzyża Świętego:
”DEINDE EGO TE ABSOLVO A PECCATIS TUIS IN NOMINE PATRI (+) ET FILII, ET SPIRITUS SANCTI. AMEN”
czyli
”Następnie ja ci odpuszczam twoje grzechy w imię Ojca (+) i Syna i Ducha Świętego, Amen.”
10.Po udzieleniu rozgrzeszenia kapłan modli się nad penitentem:
”Niechaj męka Pana naszego Jezusa Chrystusa, zasługi Najświętszej Maryi Panny oraz wszystkich Świętych oraz to wszystko co dobrego uczynisz i przykrego zniesiesz, posłuży ci do otrzymania odpuszczenia grzechów, pomnożenia łaski i wyjednania nagrody życia wiecznego. Amen”
11.W końcu kapłan stuka w ściankę konfesjonału i wykłada koniec stuły nad drzwi konfesjonału. Podnosimy się klęczek, całujemy stułę, odchodzimy od konfesjonału, klękamy, odmawiamy modlitwę po spowiedzi i odprawiamy naznaczoną pokutę.

Może jest ktoś w stanie mi powiedzieć, dlaczego ten rytuał został zmieniony? Czy też, trafniej ujmując, skrócony? Imho, każdy z tych elementów jest niezwykle istotny. Można powiedzieć, że ten rytuał, z całą symboliką, zawiera "prawdę o spowiedzi".
1.Confiteor
Czyli, chyba rzecz najtrudniejsza dla człowieka przy spowiedzi. A jest to warunek niezbędny do dobrej spowiedzi (niestety, wydaje mi się, że rzadko kiedy spełniany).
Chodzi o uznanie swojego grzechu- o 'postawę Dawida':
"Uznaję bowiem nieprawość moją, a grzech mój jest zawsze przed mną." - uznanie swojego grzechu, bez usprawiedliwień, bez żadnych "ale". Po prostu, "zgrzeszyłem".
Taką właśnie postawę wymusza na nas Confiteor odmawiany przed spowiedzią. "Spowiadam się Bogu wszechmogącemu, Maryi, Michałowi Archaniołowi, Janowi Chrzcicielowi, Apostołom Piotrowi i Pawłowi, wszystkim Świętym i tobie, Ojcze"- a więc całemu Kościołowi. Jest to uznanie swojego grzechu wobec Boga i całej wspólnoty.
2.Prośba o błogosławieństwo
Od pewnego księdza usłyszałem kiedyś, że każdy kto jest w stanie grzechu ciężkiego, jest pod wpływem szatana. Jakkolwiek by to nie brzmiało, trudno zaprzeczyć temu twierdzeniu z punktu widzenia teologii chrześcijańskiej.
Czy ktoś pod władzą szatana może tak po prostu powiedzieć "Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus"? W ustach człowieka będącego w stanie grzechu śmiertelnego brzmi to ironicznie.
I tu właśnie swoją "funkcję" spełnia błogosławieństwo kapłana, jako coś w rodzaju "małego egzorcyzmu".
3. Błogosławieństwo
Czyli, jak już nazwałem, "mały egzorcyzm" zrzucający z penitenta kajdany diabła. Treść tej modlitwy jest bardzo ważna, przekazująca bardzo ważną prawdę o ważności spowiedzi. "Abyś dobrze wyspowiadał się ze swoich grzechów"- co oznacza, że dla ważności spowiedzi wymagana jest intencja a nie treść spowiedzi. Oznacza to tyle, że ksiądz któremu się spowiadamy nie musi rozumieć tego, co mówimy (zwłaszcza, gdy "sprawa" jest bardziej skomplikowana)- liczy się intencja- a więc dołożenie wszelkich starań aby kapłan nas zrozumiał.
5.
-Oskarżam się z następujących grzechów
Czyli krok więcej jak "uznanie własnej nieprawości". Jest to oskarżenie stawiane samemu sobie. Posadzenie samego siebie na "ławę oskarżonych", stawianie sobie zarzutów.
6.
-Za wszystkie grzechy szczerze żałuję i postanawiam się z nich poprawić.
Porównując z nowym rytuałem. Co to znaczy serdecznie żałować?
8.
-...uwalniam cię od wszelkich więzów ekskomuniki (suspensy) i interdyktu według rozciągłości mej władzy i twojej potrzeby
Pięknie, 'prawniczo', i nie pozostawiając żadnej wątpliwości spowiadanemu.
Reszta spowiedzi po rozgrzeszeniu to motywująca poezja połączona z teologią.

Oczywiście, nie sugeruję, że nowa spowiedź jest mniej ważna, czy mniej skuteczna. Ale na pewno nie wyraża tego wszystkiego co spowiedź stara i daje niestety znacznie więcej możliwości pojawiania się wszelkiego rodzaju wątpliwości u spowiadającego, ("czy dobrze wyznałem grzechy? czy otrzymałem rozgzeszenie? ale na pewno?".
Wracając do mojego pytania z początku wpisu i rozwijając je: Dlaczego tak bogaty w symbole, zawierający całą istotę tego sakramentu, idealnie przygotowujący penitenta do dobrej spowiedzi rytuał spowiedzi został zmieniony? Oto odpowiedź:

"Obrzędy i formuły sakramentu pokuty należy przejrzeć i ująć tak, aby jaśniej wyrażały naturę i skutek tego sakramentu"

Dziękuję, nie mam więcej pytań.

Pamiętając o tym, że sakrament spowiedzi to nie tylko formuła- w zasadzie treść rytuału jest tak naprawdę najmniej ważna- chciałbym polecić każdemu dość dobry serwis http://www.spowiedz.pl/